Wat is schuldhulpverlening?
Schuldhulpverlening is het geheel van diensten waarmee gemeenten inwoners met problematische schulden begeleiden. De wettelijke basis is de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs), in werking sinds 1 juli 2012 en in 2021 versterkt met de plicht tot vroegsignalering. De gemeente heeft een zorgplicht — iedere ingezetene moet toegang krijgen tot schuldhulpverlening — en kan deze taak zelf uitvoeren of uitbesteden aan kredietbanken of NVVK-organisaties.
Wat valt eronder?
Schuldhulpverlening omvat advies, budgetbegeleiding, betalingsregelingen, en — voor de zwaardere gevallen — bemiddeling tot een minnelijke regeling of begeleiding naar de Wsnp. Veel gemeenten werken met een ‘integrale aanpak’ waarbij schuldhulp, bijstand, jeugdhulp en Wmo gecombineerd worden in één wijkteam of gezinsplan. Doel is niet alleen schuldenvermindering, maar ook gedragsverandering en stabilisatie van de bredere leefsituatie.
Wettelijke termijnen
De Wgs legt termijnen vast. De gemeente moet binnen vier weken na aanvraag een eerste gesprek voeren. Wordt de aanvraag toegekend, dan moet de gemeente — na een stabilisatieperiode — binnen acht weken een plan van aanpak presenteren. De minnelijke regeling zelf loopt sinds 1 juli 2023 standaard 18 maanden. Bij geschillen staat bezwaar en beroep open.
Verhouding tot bewindvoering en Wsnp
Schuldhulpverlening, bewindvoering en de Wsnp zijn drie verschillende instrumenten. Schuldhulp is meestal vrijwillig en gemeentelijk. Bewindvoering is een rechterlijke maatregel waarbij iemand het vermogensbeheer uit handen geeft. De Wsnp is een wettelijk schuldsaneringstraject onder rechterlijk toezicht. De instrumenten worden vaak gecombineerd: bewindvoering kan parallel lopen aan schuldhulp, en de Wsnp volgt op een mislukte minnelijke regeling.