Hier is niets verborgen
Een samengestelde index die landen rangschikt, verdient alleen vertrouwen door het rekenwerk te laten zien. Deze pagina is dat hele rekenwerk: de acht indicatoren die meetellen, hun gewichten, de contextindicatoren die we wel tonen maar niet scoren, de bronnen, hoe de score wordt opgebouwd en hoe je die reproduceert of citeert. Onderaan staat wat er tussen v0 en v1 veranderd is.
Acht indicatoren, acht gewichten
Elke indicator is een erkende publieke statistiek. Het gewicht is het aandeel ervan in de samengestelde score. Alle indicatoren wijzen dezelfde kant op: een hogere waarde betekent meer scheuren. Zes indicatoren komen uit v0; v1 voegt bijstand en dakloosheid toe op basis van Nederlandse open data.
| Indicator | Eenheid | Gewicht | Richting |
|---|---|---|---|
| Problematische schulden Aandeel huishoudens met schulden die zij niet langer kunnen aflossen. De eerste scheur waar de meeste mensen doorheen vallen, en degene die de andere openduwt. | % van de huishoudens | 19% | Hoger is slechter |
| Aantal huisuitzettingen Gerechtelijke huisuitzettingen per 10.000 huishoudens. Een directe maat voor hoe vaak woononzekerheid haar eindpunt mag bereiken. | per 10.000 huishoudens | 15% | Hoger is slechter |
| Kloof in geestelijke gezondheidszorg Aandeel mensen met een vastgestelde ggz-zorgbehoefte die geen zorg ontvangen. De afstand tussen hulp nodig hebben en hulp bereiken. | % onvervulde behoefte | 15% | Hoger is slechter |
| Onvervulde jeugdzorg Aandeel jongeren dat voor zorg is aangemeld en langer wacht dan de aanbevolen termijn of nooit wordt geholpen. Een scheur die vroeg in een leven wordt gemeten. | % onvervulde behoefte | 12% | Hoger is slechter |
| Voedselonzekerheid Aandeel van de bevolking dat matige of ernstige voedselonzekerheid meldt. Het punt waarop een financieel tekort de keukentafel bereikt. | % van de bevolking | 12% | Hoger is slechter |
| Ernstige materiële deprivatie Aandeel van de bevolking dat zich verschillende basisbenodigdheden niet kan veroorloven die de meeste mensen als vanzelfsprekend zien. Een breed gebruikte ondergrens voor bestaansonzekerheid. | % van de bevolking | 12% | Hoger is slechter |
| Bijstand Aantal mensen met een bijstandsuitkering per 1.000 inwoners. Bijstand weerspiegelt inkomensonzekerheid, dus hier telt een hogere waarde mee als meer druk op het vangnet. | per 1.000 inwoners | 8% | Hoger is slechter |
| Dakloosheid Geschat aantal dakloze mensen per 10.000 inwoners. Op gemeenteniveau een gemodelleerde schatting, want een meting per gemeente bestaat niet als open bron. Dakloosheid is een ondubbelzinnig teken van een gescheurd vangnet. | per 10.000 inwoners | 8% | Hoger is slechter |
| Totaal | 100% |
Twee contextindicatoren, geen score
Wmo-gebruik en jeugdzorggebruik zijn lastig. Een hoge waarde kan betekenen dat een gemeente zwaar onder druk staat, maar net zo goed dat de zorg goed vindbaar is en mensen op tijd worden geholpen. Die richting is echt dubbelzinnig. Daarom tellen ze niet mee in de score. We tonen ze wel, als context naast het cijfer, zodat het beeld compleet is zonder een oordeel te vellen dat we niet kunnen onderbouwen.
| Contextindicator | Eenheid | Rol |
|---|---|---|
| Wmo-maatwerk Aantal mensen met een Wmo-maatwerkvoorziening per 1.000 inwoners. Dit is een contextcijfer, geen score: een hoge waarde kan net zo goed goede, vindbare zorg betekenen als hoge nood. Daarom telt het niet mee in de samengestelde score. | per 1.000 inwoners | Context, telt niet mee |
| Jeugdzorggebruik Aantal jongeren met jeugdzorg per 1.000 jongeren. Net als bij Wmo is dit context, geen oordeel: het kan op goede vroegsignalering wijzen of op hoge nood. Het wordt getoond, maar niet gescoord. | per 1.000 jongeren | Context, telt niet mee |
Van vier stappen naar één getal
Verzamelen
Voor elk land worden zes publieke aggregaten op landsniveau opgehaald uit de onderstaande bronnen. De connectoren zijn fail-soft: een ontbrekende of trage bron breekt nooit een run, en een statische fallback houdt de index compleet en reproduceerbaar.
Normaliseren
Elke ruwe waarde wordt herschaald naar een score van 0 tot 100 en richting-gecorrigeerd. In v0 is elke indicator zo geformuleerd dat een hogere waarde meer scheuren betekent, zodat de scores zonder verwarring over het teken kunnen worden gecombineerd.
Wegen en combineren
De zes genormaliseerde scores worden met de onderstaande vaste gewichten gecombineerd tot één samengestelde score. Wanneer een land een indicator mist, worden de gewichten herverdeeld over alleen de aanwezige indicatoren, zodat geen land oneerlijk wordt benadeeld door een hiaat in de publieke data.
Rangschikken en vooruitwijzen
Landen worden van laag naar hoog gerangschikt op de samengestelde score. Voor elk land wordt de zwakke indicator met het hoogste gewicht geïdentificeerd en gekoppeld aan de meest relevante constructieve verandering, gepubliceerd als de "fix" van het land.
De samengestelde score is een gewogen gemiddelde, geen black box. Met de zes waarden en de zes gewichten kan de score voor elk van de 40 landen met de hand worden nagerekend.
Hoe hard elk cijfer is
The Cracks Index is een v0. Niet elke waarde is al live opgehaald. Sommige cellen komen rechtstreeks uit een open databron, andere zijn nog een gemodelleerde schatting die de index compleet houdt totdat de echte bron is aangesloten. We verbergen dat verschil niet, we labelen het.
Een gemeten cel is een waarde die voor dit gebied en deze indicator daadwerkelijk is opgehaald bij Eurostat, de OESO, de Wereldbank of CBS StatLine. Het bronjaar ernaast is het echte jaar van die statistiek.
Een gemodelleerde cel is een gecureerde v0-schatting. Die wordt gebruikt wanneer een bron voor dit gebied nog niet is aangesloten of niets bruikbaars teruggaf. Het is een verantwoorde benadering, geen meting, en op de land- en gebiedspagina is die als schatting gelabeld.
Hoe je het verschil ziet
Op elke land- en gebiedspagina draagt elke indicator een rustig label: gemeten of schatting. Bovenaan staat een betrouwbaarheidsindicatie, bijvoorbeeld vier van zes indicatoren gemeten, zodat je in één oogopslag ziet hoe hard het samengestelde cijfer is.
De dekking groeit wekelijks. Elke ronde haalt de exportpijplijn meer cellen live op; een cijfer dat vandaag een schatting is, kan volgende week gemeten zijn. De methode verandert daarbij niet, alleen het aandeel echte data stijgt.
Waar de getallen vandaan komen
The Cracks Index voegt geen nieuwe dataverzameling toe. Het rust op gevestigde, gerenommeerde publieke statistieken, en dat is wat het zowel reproduceerbaar als vrij van persoonsgegevens maakt.
Bronvermelding. CBS StatLine-cijfers worden gepubliceerd onder CC-BY 4.0 met "CBS" als verplichte bronvermelding. Eurostat- en OESO-cijfers zijn herbruikbaar onder hun respectievelijke open-data-licenties. Wereldbank-indicatoren staan onder CC-BY 4.0. COA-opvangcijfers, indien later opgenomen, hebben geen expliciete open-datalicentie en worden alleen als gecureerde fallback gebruikt.
Wat v1 toevoegt: het Nederlandse sociaal domein op gemeenteniveau
v0 is de live, gepubliceerde index. v1 is in voorbereiding en breidt
de Nederlandse laag uit met open data over Wmo, jeugdzorg, bijstand,
dakloosheid en, voorwaardelijk, COA-opvang. v1 wordt pas live als de
methodologie is afgetekend; tot dan blijft de gepubliceerde index
byte-voor-byte gelijk aan v0. De zes v0-indicatoren behouden hun
onderlinge verhouding in v1, en elke v1-score draagt een
v0_equivalent_score
zodat een tijdreeks van v0 naar v1 niet breekt.
| Bron in voorbereiding | Niveau | Status |
|---|---|---|
| CBS StatLine — Wmo-maatwerk (83265NED)
Wmo-cliënten per gemeente, halfjaarlijks. Voorgesteld als
contextindicator, telt niet mee in de score.
| Gemeente | preview |
| CBS StatLine — Jeugdzorggebruik (47707NED)
Jongeren met jeugdzorg per gemeente, halfjaarlijks.
Voorgesteld als contextindicator, telt niet mee in de
score.
| Gemeente | preview |
| CBS StatLine — Bijstand (83619NED)
Bijstandsontvangers per gemeente. Voorgesteld als scorende
indicator: bijstand weerspiegelt inkomensonzekerheid.
| Gemeente | preview |
| CBS StatLine — Dakloosheid
Landelijke schatting live, gemeenteniveau alleen als
gemodelleerde fallback (geen open per-gemeente-bron).
| Land + gemeente | preview |
| CBS — Maatschappelijke opvang
Cliënten beschermd wonen en maatschappelijke opvang per
centrumgemeente. In onderzoek, regionaal toegerekend.
| Centrumgemeente | preview |
| COA — opvang asielzoekers
Geen stabiele open API per gemeente, geen heldere
open-datalicentie. Mogelijk buiten v1 gehouden.
| Regio | pending source |
v1 is communicatie, geen publicatie. De live ranglijst, de kaart en de scores op deze pagina draaien volledig op v0. Zodra v1 is afgetekend, verschuift de methodologieversie zichtbaar en blijft de v0-snapshot gearchiveerd en citeerbaar.
Geen persoonsgegevens, geen tracking
Cracks-Index gebruikt uitsluitend geaggregeerde open data van publieke statistiekbureaus — geen persoonsgegevens, geen herleidbare individuen, geen verwerking onder de AVG. Op de Cracks-Index-subpagina's draaien geen tracking-cookies en geen analytics-pixels die je over websites volgen. Wat je in de browser ziet, is wat publieke statistiek al zichtbaar maakt — alleen netter geordend en open citeerbaar.
De Cracks Clock is een gemodelleerde schatting op basis van publieke jaarcijfers. Hij telt geen echte gebeurtenissen, leest geen logs en raakt geen enkel persoonsgegeven aan.
Wat gratis blijft en wat in Pro zit
De Atlas is de gratis,
publieke citeer-engine: de ranglijst, de kaart, elke land- en
gebiedspagina, de open dataset en de bronvermeldingen. Alles wat je
nodig hebt om de index te lezen, te delen of te citeren blijft vrij
toegankelijk onder CC-BY-4.0.
Cracks Pro is het
betaalde abonnement (cracks_pro)
voor onderzoekers, journalisten, gemeenten en woningcorporaties die
historie, gebieds-benchmarks en API-toegang nodig hebben.
De methode is voor beide identiek; Pro voegt geen verborgen rekenwerk toe. De splitsing zit alleen in toegangsdiepte en frequentie, niet in de getallen zelf.
Wat er veranderde tussen v0 en v1
Een methodologie hoort een spoor achter te laten. v1 is de live index. De oudere v0 blijft volledig reproduceerbaar: elke v1-score draagt een v0-equivalent, en de v0-momentopname is gearchiveerd.
Sociaal domein Nederland 2026-05-18
v1 voegt twee Nederlandse sociaal-domein-indicatoren toe die meetellen in de score: bijstand en dakloosheid. De zes oorspronkelijke indicatoren behouden hun onderlinge verhouding, samen geschaald naar 85 procent; de twee nieuwe delen 15 procent. Daarnaast komen er twee contextindicatoren bij, Wmo-gebruik en jeugdzorggebruik, die wel worden getoond maar nooit worden gescoord. Elke score draagt een v0-equivalent zodat een tijdreeks van v0 naar v1 niet breekt.
Eerste publicatie 2026-05-17
De eerste levende index: zes publieke indicatoren over circa veertig OESO- en EU-landen, met een laag voor EU-regio’s en Nederlandse gemeenten. v0 blijft volledig reproduceerbaar; de gearchiveerde v0-momentopname blijft beschikbaar.
Reproduceerbaarheid
De volledige pijplijn (de dataconnectoren, de normalisatie, de weging en de samengestelde score) is openbaar. Iedereen kan deze opnieuw uitvoeren tegen dezelfde publieke bronnen en op dezelfde ranglijst uitkomen. The Cracks Index is gepubliceerd als een levende v0 en behandelt methodologische kritiek als een bijdrage, niet als een bedreiging.
Privacy by design
The Cracks Index draait volledig op publieke, geaggregeerde data op landsniveau. In geen enkele fase worden persoonsgegevens gelezen, opgeslagen of verwerkt. Het is de eerste wereldindex in zijn soort die je zelf kunt verifiëren, gebouwd zonder ook maar één persoonsgegeven aan te raken.
Licentie en citatie
De dataset van The Cracks Index is gepubliceerd onder Creative Commons Attribution 4.0 (CC-BY-4.0). Je mag deze hergebruiken, verspreiden en erop voortbouwen, ook commercieel, zolang Fynqo wordt vermeld. Gebruik bij het citeren deze regel:
Fynqo (2026). The Cracks Index, v1-20260518. Momentopname van 2026-05-18. Gelicentieerd onder CC-BY-4.0. https://fynqo.app/cracks-index/
Wat mensen het eerst vragen
Gebruikt The Cracks Index persoonsgegevens?
Nee. Elke waarde is een publiek aggregaat op landsniveau van Eurostat, de OESO, de Wereldbank of CBS StatLine. Geen enkel individu wordt geïdentificeerd, gevolgd of gemodelleerd, dus voor de index zelf is geen AVG-verwerkingsgrondslag nodig.
Telt de Cracks Clock echte mensen in realtime?
Nee. De Cracks Clock is een gemodelleerde statistische schatting, afgeleid van publieke jaarcijfers en weergegeven in een leesbaar tempo. Het is uitdrukkelijk gelabeld als een schatting en volgt geen enkele echte gebeurtenis of persoon.
Hoe kan de methodologie worden gecontroleerd?
De volledige pijplijn, van databronnen tot de samengestelde berekening, is openbaar. Een criticus kan deze opnieuw uitvoeren en op dezelfde getallen uitkomen. The Cracks Index is gepubliceerd als een levende v0 en nodigt uit tot methodologische beoordeling.
Welke licentie geldt voor de data?
De dataset van The Cracks Index is gepubliceerd onder Creative Commons Attribution 4.0 (CC-BY-4.0). De data mag worden hergebruikt, verspreid en erop voortgebouwd, ook commercieel, zolang Fynqo wordt vermeld.
Bekijk de ranglijst die de methode oplevert
40 landen, elk één samengestelde score, elk getal herleidbaar naar de stappen op deze pagina.
De index en deze methode zijn gratis. Voor historie, gebieds-benchmarks en API-toegang is er Cracks Pro.