Entiteit · sociaal domein

Bewindvoering

Laatst herzien: 2026-05-23

TL;DR

Bewindvoering is de wettelijke maatregel waarbij een kantonrechter een bewindvoerder aanwijst om het vermogen van een meerderjarige te beheren, geregeld in Boek 1 BW art. 1:431 e.v.

Ook bekend als: onderbewindstelling · beschermingsbewind · schuldenbewind

Wat is bewindvoering?

Bewindvoering — formeel onderbewindstelling van vermogen — is een beschermingsmaatregel uit het Burgerlijk Wetboek (Boek 1, art. 1:431 e.v.). De kantonrechter stelt een bewindvoerder aan om het vermogen van een meerderjarige te beheren wanneer deze daar zelf niet (meer) toe in staat is. Dat kan komen door dementie, een verstandelijke beperking, psychische problemen, verslaving of zware schulden.

Twee vormen

De wet kent twee hoofdvormen. Beschermingsbewind beschermt mensen die structureel hun belangen niet kunnen behartigen; deze maatregel duurt vaak levenslang. Schuldenbewind, geïntroduceerd in 2014, is bedoeld voor mensen met problematische schulden en is tijdelijk. Bewind kan ook alleen op specifieke goederen worden uitgesproken (bijvoorbeeld op een erfenis), maar in de praktijk gaat het meestal om het volledige vermogen.

Plichten van de bewindvoerder

De bewindvoerder beheert inkomsten en uitgaven via een aparte beheerrekening, maakt leefgeld over naar de cliënt en treft betalingsregelingen met schuldeisers. Jaarlijks dient hij of zij een Rekening en Verantwoording (R&V) in bij de kantonrechter. Documentatie moet voldoen aan de AVG en — voor zorggerelateerde gegevens — aan NEN 7510. Professionele bewindvoerders zijn onderworpen aan kwaliteitscontrole door het Landelijk Kwaliteitsbureau CBM.

Onderscheid met curatele en mentorschap

Bewind gaat alleen over het vermogen. Mentorschap regelt persoonlijke beslissingen (zorg, behandeling). Curatele combineert beide en is de zwaarste maatregel — de onder curatele gestelde verliest grotendeels de handelingsbekwaamheid. In de praktijk wordt curatele zelden uitgesproken; bewind volstaat in de meeste gevallen.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen beschermingsbewind en schuldenbewind?
Beschermingsbewind is bedoeld voor mensen die door geestelijke of lichamelijke toestand hun belangen niet kunnen behartigen en duurt vaak levenslang. Schuldenbewind bestaat sinds 2014 en is gericht op problematische schulden — tijdelijk, gemiddeld drie tot zeven jaar.
Wie kan bewindvoerder worden?
Een natuurlijk persoon, een familielid (familiebewind) of een professionele bewindvoerder. Professionele bewindvoerders moeten voldoen aan kwaliteitseisen uit het Besluit kwaliteitseisen curatoren, bewindvoerders en mentoren en jaarlijks gecontroleerd worden door het Landelijk Kwaliteitsbureau CBM.
Hoeveel kost bewindvoering?
De Regeling beloning curatoren, bewindvoerders en mentoren stelt vaste tarieven vast. In 2025 ligt de basisvergoeding rond €1.200–€1.400 per cliënt per jaar. Bewindvoering wordt vaak betaald uit bijzondere bijstand of door de cliënt zelf.
Wat is een R&V-rapport?
De bewindvoerder dient jaarlijks een Rekening en Verantwoording in bij de kantonrechter. Daarin staan alle inkomsten, uitgaven en saldostanden over het afgelopen jaar. Het rapport is een wettelijke controleplicht uit art. 1:445 BW.

Bronnen

Relevante portals

Verder lezen — feiten

Gerelateerde begrippen

Nieuwsbrief

Eén mail per maand, niets meer.

Nieuwe portals, AVG-veranderingen, sociaal-domein-onderzoek. Geen spam. Uitschrijven met één klik.